La najbara frenezulo kontraŭ la nuboj

 

Ekde serendipa informiĝo al teleologia informiĝo

Mi pensas ke la plej grava ŝanĝo en la maniero kiel ni informiĝas pri afero en la ĉiutaga vivo, ŝanĝo kiu evidentiĝas per Interreto, estas la pasado ekde informiĝo serendipa (= hazarda, ne specife serĉita) al informiĝo teleologia (= vole serĉita kun iu celo).

Ekzemplo de la unua estas kiam vi legas ĝeneralinteresan sekcion de ĵurnalo, eble ĉar foje en ĝi aperas informoj interesaj por vi —tamen, povas okazi ke hodiaŭ nenio el ĝia enhavo interesas vin—. Feliĉe, dum via foliumado aperas artikolo pri la kuraciva efiko de iu frukto sur iun malsanon, kaj tio vekas en vi sufiĉan interesesiĝon por ĝin legi.

Tiel, via penso kelkgrade estas stirita ne far via volo sed far la komunikilo, ĉar estis la ĵurnalo (la intereso de la verkinto) kiu faris ke vi pensu pri iu frukto kaj iu malsano.

Nun, imagu ke en iu medio/komunikilo (Interreto estas la plej proksima al ĉi tiu idealaĵo) ekzistas ĉiuj informoj kiujn iu homo dezirus prilerni, kaj ke vi havas facilan, malmultekostan, kaj tujan aliron al tiu riĉega medio. Tiam, kvanta diferenco fariĝas kvalita diferenco (kiel ofte okazas kiam iu kvanto varias grandskale). En tiu ĉi situacio, antaŭ preskaŭ senfinaj temoj, eblecoj de informiĝo, estas vi kiu devas elekti, laŭvole, la temon pri kiu vi informiĝos. Vi devas fiksi prioritatojn pri la temoj, por ne perdiĝi sencele.

Informiĝo antaŭ multegaj ebloj, similas al agado, antaŭ multegaj eblaj agoj, kaj tial mi finas tiun ci blogafiŝon per citaĵo el la libro Mastery ("Majstreco"), far George Leonard, paĝoj 128-129:

« Fiksu viajn prioritatojn:
Antaŭ ke vi povas uzi vian potencialan energion, vi devas decidi kion vi faros per ĝi. Kaj faranta iun ajn elekton, vi alfrontas abomenan fakton: moviĝanta en unu direkton, vi devas rezigni ĉiujn ceterajn. Elekti unu celon estas forlasi tre grandan nombron de aliaj eblaj celoj. Amiko mia, dudeknaŭ-jara kaj ankoraŭ serĉanta celon en la vivo, diris: "Nian generacion oni edukis kun la ideo teni niajn elekteblojn malfermataj. Tamen, se vi tenas ĉiujn viajn elekteblojn malfermataj, damne! vi ne povas fari ion" Estas problemo: Kiel povas iu elekto, iu celo, egaliĝi kun la eblecoj enhavataj en ĉiuj ceteraj?
Ĉi tiu maltrankviliga ekvacio koncernas ĉion ekde vivdaŭraj celoj al tio kion vi faros en la sekvontaj dek minutoj. Ĉu vi purigos tiun senordan vestoŝrankon aŭ vi komencos legadi tiun novan libron aŭ vi skribos tiun leteron? Luksa vivstilo orientita al konsumado multobligas la elekteblojn kiujn vi alfrontas. Televido faras tion eĉ pli komplika. Per propono de senfinaj eblecoj, ĝi tentas vin elekti neniun, sidi fiksrigardanta en senfina perplekso, komatiĝi. Hezitemo estigas neagadon, kio estigas malaltan energion, melankolion, malesperon.
Fine, liberiĝo venas per la akcepto de limoj. Vi ne povas far ĉion, sed vi povas fari unu aferon, kaj poste alian kaj alian. Koncerne energion, preferindas fari malĝustan elekton ol neniun. Vi povus komenci per listigo pri viaj prioritatoj — por la tago, por la semajno, por la monato, por la vivdaŭro. Komencu modeste. Listigu ĉion kion vi volas fari hodiaŭ aŭ morgaŭ. Fiksu prioritatojn disigante la erojn laŭ kategorioj A, B, kaj C. Almenaŭ, plenumu la erojn A. Provu la samon kun longatempaj celoj. Prioritatoj ŝanĝiĝas, kaj vi povas ŝanĝi ilin iam ajn, tamen la simpla registro pri ili en nigro kaj blanko aldonas klarecon al via vivo, kaj klareco kreas energion.»

La libreton de S-ro Leonard mi rekomendas, ĝi estas nun elŝutebla [PDF] el:
- Mastery.

Ĉu Pi estas 4 anstataŭ 3.14159... ?

Estu cirklo kun diametro D=1, al kies rando estas tanĝanta la lateroj de cirkaŭanta kvadrato.
Do, la perimetro de la kvadrato estas 4xD=4.
Nu, transformu ni la 4 angulojn de la kvadrato, konservante iliajn ortecojn, kiel movante internen segmentojn A kaj B. La perimetro restas 4.
Daŭrigu ni la saman procedon kiel montras la bildo. La perimetro daŭre restadas 4.
Ĉe la limo, la antaŭa perimetro de la kvadrato samas al la circkla perimetro, kaj ĝi estas 4: Do, Pi=π, rilatumo inter la perimetro de cirklo kaj ties diametro estas 4.

Vi facile komprenos ke per la sama procedo eblas montri ke: En ortangula triangulo, la hipotenuzo estas egala al la simpla sumo de la du katetoj, malsimile ol la Pitagora Teoremo

La ŝajne simpla pasado ĝis la (nefinia) limo [→ ∞] estas io atentinda zorgeme, kiel en la paradokso pri Akilo kaj la testudo.

Ni devas gardi nin pro danĝera frenezulo najbara

Humuro por la 11a de Novembro

Plia duakta teatraĵo de Hugo Chávez

 

Claude Lévi-Strauss

La pasintan 30an de oktobro mortis Claude Lévi-Strauss.
Kompreneble, pri tio en la amaskomunikiloj (kiel -mi rememoras- okaze de la morto de Peter Ducker en novembro de 2005) ne estis tiom da bruo kiel okaze de la morto de Michael Jackson.

Claude Lévi-Strauss, unu el plej grandaj intelektuloj de la 20a jarcento, estis Franca antropologo kies laboro en etnologio estigis la evoluadon de strukturismo kiel metodo por kompreni socion kaj kulturon. Li naskiĝis en juda intelektulara familio en Bruselo, Belgio, en 1908. Lia patro estis artisto.

Lévi-Strauss studis leĝon kaj filozofion ĉe la Universitato la Sorbonne en Parizo. Li tiame instruis en mezlernejo. En 1935, li aliĝis al Franca kultura misio irante al Brazilo kiel vizitanta profesoro ĉe la Universitato de San-Paŭlo, kie li instruis de 1935 ĝis 1939. Dum ĉi tiuj jaroj, li faris kelkajn ekspediciojn en la Amazonan pluvarbaron por fari gentoesploran kamplaboron. En 1939, Lévi-Strauss revenis al Francio por helpi en la penado de la Dua Mondmilito, sed li fuĝis al NovJorko post kiam Francio estis invadita far Germanio. Dum la cetero de la milito, li instruis en la Nova Lernejo por Socia Esplorado, kie li formis profesiajn rilatojn kun Franz Boas kaj Roman Jakobson.

Lévi-Strauss revenis al Parizo en 1948. Li ricevis doktorecon de la Sorbonne post kiam li proponis kiel liaj tezoj "La Familio kaj Socia Vivo de la Nambikwaraj Indiĝenoj" kaj "La Elementaj Strukturoj de Parenceco". Tiu ĉi lasta laboraĵo estis publikigita en 1949 kaj tuj priaklamita kiel grava kontribuaĵo al antropologio de parenceco. En 1959, li akceptis la katedron pri socia antropologio ĉe la Supera lernejo de Francio (Collège de France). Ĉirkaŭtiame li eldonis la verkon "Struktura Antropologio", kolekton de eseoj pri strukturismo. Li ankaŭ klopodis evoluigi antropologion kiel studobjeko en Francio per kreo de studlokoj tiutemaj, interalie la Laboratorion por Socia Antropologio. Ĉi tiu estis ankaŭ la hejmo de la revuo "L’Homme", kiu eldonadis antropologiajn esplorojn.

Lévi-Strauss estis elektita en la Francan Akademion en 1973. Li ricevis la Premion Meister-Eckhart por Filozofio en 2003.

Lévi-Strauss aplikis strukturan analizon al studo mitologio. Li provis respondi la demandon pri kial mitoj el la tuta mondo estas tre similaj. Li trovis la respondon ne en ilia enhavo sed en ilia strukturo.

La heredaĵo el li inkluzivas lian teorion pri kiel laboras la homa menso, kio povus esti lia plej grava scienca kontribuaĵo. Li argumentis ke homoj progresas ekde natura stato al kultura stato ĉar ekzistas leĝoj aŭ mekanismoj en siaj cerboj. Tio signifas, ke homoj vere ne posedas liberan volon sed ke ili estas la produktoj de mekanikaj evoluaj fortoj.

—————
Fonto anglalingva:
Birx, H. J. (eldonisto): Encyclopedia of Anthropology, ISBN 0761930299, Eldonejo Sage, 2006, paĝoj 2137-2138.

Dek jarojn poste

Hodiaŭ mi pubilikigas artikolon far S-ro Fernando Londoño Hoyos, kolombia advokato kaj eksministro pri ŝtato kaj justeco.

DEK JAROJN POSTE
Far: Fernando Londoño Hoyos
[Tradukita en Esperanton far Luis Guillermo Restrepo Rivas]

« Malantaŭe restas la senfinaj paroladoj, la malĝentilaĵoj, la neklaraj promesoj kaj la blankaj mensogoj. Dek jarojn post la inaŭguro de Hugo Chávez kiel prezidento de Venezuelo, al la popolo restas nur fronti sian ruinigan realaĵon.

Tiu elementa streĉo de kritika konscio devus esti farita antaŭlonge. Sed la amasoj flamiĝintaj en la stratoj pensas malmulte. Longe antaŭ Chavez, tion eltrovis Mussolini kaj Hitler, tiuj du mastroj nesuperitaj pri la arto pritrakti tumultojn.

La psikologio de homamasoj estas entuziasmiga fako de politika scienco. Ĉar malfacilas kompreni ke riĉa popolo toleru sian trenadon al la keletaĝo de mizero sen provi proteston, sen lasi eĉ registron.

Sed tiel okazas la aferoj. Inter vakuaj paroladoj kaj histrionaj grimacoj, Fidel Castro portis la kubanojn ĝis la randon de senhaveco kaj tion rimarkis nur tiuj kiuj kuraĝis spiti la danĝerojn de furiozanta maro prefere ol elporti la deliraĵojn de abomeninda megalomaniulo.

Sed nun nia afero estas la Venezuelo de Hugo Chávez. Tiu, kiu nur havis spacon por aŭdi paroladojn de la plej malbona gustumado, vesti sin per ruĝaj ĉemizoj kaj kriegi sloganojn kontraŭ la satanisma imperio, kontraŭ la riĉuloj, kontraŭ la pastroj, kontraŭ la najbaroj, kontraŭ ĉiuj. Kio restas finfine?
Nu io simila kiel kutime. Se en unu el siaj finaj pedagogiaj penoj Castro instruis la kubanojn pri la uzo de riza kuirpoto, tiu lasta novaĵo el ĝia groteska teknologio, Chávez devigiĝis instrui kiamaniere bani sin en tri minutoj.
Kompreneble ke ne ekzistas akvo. Ĉar dum dek jaroj ne estis loko por konstrui akvo-rezervejojn kie konservi ĝin por la someroj antaŭvideble longaj. La kvazaŭ-senfinaj naftaj rimedoj foriris por apogi balotadojn de kundiboĉuloj, por konsenti ŝtelojn far la "Boli-burĝaro" kaj por neimagebla karnavalo de nekompetenteco kaj neefikeco.

Tamen ian konsolon devas havi la venezuelanoj. Okazas ke ilia angoroo ne limiĝas al manko de akvo por sin bani, sed ke ankaŭ ili ne havas elektron por laborado, por kuirado, por alfronti la neelteneblan varmon per iom da klimatizo. Ĉar la lando plej riĉa je nafto en la tuta kontinento, mankante akvo, ankaŭ ne konstruis termoelektrajn centralojn. Nek akvo, nek elektro. Tio estas la perfekta kombino de malbonaĵoj por malesperigi iun ajn, sed precipe la simptomo de terura bilanco de ĉi tiu anstataŭigo de publika administra sistemo per la komunisma folkloro reganta.

Nehavante akvon por sin bani nek elektran energion por supervivi en ĉi tiu jarcento de industriigo kaj teknologio, venezuelanoj havos tempon por mediti kion okazis al ili. Kaj ili rimarkos kun hororo ke sia nafto-produktado estas plonĝinta. Ke siaj havenoj, siaj ŝoseoj, siaj flughavenoj estas tiuj samaj de dek jaroj antaŭe, sed dek jarojn pli maljunaj. Ke tiu sia estas la lando kun plej alta inflacio en Ameriko kaj la vivtena kosto fine sufokos ilin. Ke ili jam produktas nenion kaj devas aĉeti ĉion se ili ne volas vidi malplenajn la bretojn de siaj vendejoj. Ke el siaj internaciaj monrezervoj nenion restas, kaj el tiom multe da blufado nur aperas en la bilanco ultrasonaj aviadiloj kiuj ne utilas por kapti la ŝteliston, la rabiston, la pasantan murdinton, kiuj estas la solaj veraj malamikoj en ĝia drameca perspektivo de aferoj.

Venezuelo estas vekanta el sia longa inkubo. Kaj eĉ ene de la simpleco de la ĉavez-ismaj homamasoj, ili komprenos ke mankas akvo ne pro naĝo-basenoj de riĉuloj, kaj energio ne pro klimatizo de butikaroj. Kaj ili eltrovos ke dum ili kriegis surstrate oni prirabis sian tutan landon, la plej riĉa de tiu ĉi Ameriko.»

—————
La Hora de la Verdad, Ĵaŭdo 5a de novembro de 2009
Ligiloj:
Originala hispanlingva artikolo:[ 1 ]
En la blogo de la venezuela ĵurnalistino Martha Colmenares:[ 2 ]
En la blogo Viva Venezuela Libre:[ 3 ]
En la blogo Debate Nacional - Desarrollo:[ 4 ]

Iomete pri demokratio

En blogafiŝo de Beĉjo, mi legis:
"... ekzistas diversaj argumentoj favore al demokratio kiel pli efika regada metodo kompare al aliaj formoj de la socia regado."
Mi intencis skribi komenton, pri tiu aserto, tamen mi ne sukcesis (mi ne scias kial la komento ne aperis), do mi decidis skribi tie ĉi.

Mi opinias ke demokratio eble havas plurajn virtojn, aŭ avantaĝojn kompare kun aliaj formoj de socia regado, tamen ke "efikeco" ne estas unu el tiuj avantaĝoj. Mi opinias ke "libereco" de la socianoj estas ja virto de demokratio, kaj ke precize pro tio, tiu sama libereco —danke al kio multaj opinias, partoprenas kaj intermetiĝas en decidoj malfruigante ilin— sapeas efikecon, malhelpas ĝin. Tiel, ekzemple diktaturo, pro ĝia unueco (eĉ se perforta unuecigo, nelibera) estas pli efika ol demokratio por atingi celon.

Mi kredas ke la efikeco de demokratio devas esti eble mezbona, pro la proksimuma konsisto de la kvalitoj de la socianoj:

Mi opinias ke alia "virto" de demokratio estas ke ĝi klopodas kontentigi plimulton el la socianoj —kio ankaŭ, flanke, ne helpas veran efikecon por atingi celon.